Tadımda yoğunluk neyi anlatır
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın hissedildiğini anlatan bir ölçüttür; lezzet zenginliğiyle karıştırılmamalıdır. Değerlendirmeye ateşlemeden girişmek doğru olur, çünkü kuru yaprağın ham kokusu elinize bir referans noktası verir bilhassa tadıma yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir ayrıntıdır. Bu aşamada no. 1 tubos aroma profili benzeri tüple korunan bir kutu ve romeo julieta no. 2 tekli gibi tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Yakılmamış çubuğu çekerken damakta beliren tat ne kadar belirgin ise aroma gücü o ölçüde fazla demektir ve bu basit adım bütün notları daha güvenilir bir temele oturtur. Sonucu hemen kaydetmek gerekir, çünkü bellek çabucak kaybolur. Her çubuğu iki kez koklamak hatayı azaltır zira kalabalık ortamlarda ince notalar çabucak gözden kaybolur. Aroma gücü kendi başına kalite göstergesi sayılmaz; yalnızca şiddeti anlatır. Bu yüzden ilk tadımda acele etmemek hem de ölçütleri baştan belirlemek işin temeli sayılır. Ölçüt belli olunca her puro aynı cetvelle değerlendirilir ve yorumlar birbirini tutarlı olur. Tadım sırasında telefon uzakta kalırsa odaklanma güçlenir.
Yakılış evrelerine göre aroma değişimi
Bir çubuğun aroması yanış boyunca değişir; bu yüzden aroma gücünü tek bir çekişle değerlendirmek yanıltıcıdır üstelik erken davranıp hüküm vermek kolay görülen bir hatadır. İlk üçte birlik bölümde tat genellikle hafif ve net başlar tabii ki bu düzen her çubukta aynen geçerli olmayabilir. Tüplü kısa puro kutusu benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım çabuk geçer çünkü gerçek karakter çoğu zaman burada saklıdır. İkinci evrede aroma gücü sıklıkla yükselir ama tonlar belirginleşir hem de çoğu zaman ilk birkaç çekişten edinilen izlenim eksik olur. Petit churchills gibi kalın çaplı bir vitolada bu artış daha geç gelir gerçekten bu yüzden yavaş ilerlemek fayda getirir. Son bölümde sıcaklık yükseldiğinden acımsı notalar baskın olabilir nitekim ısınmış yaprak kendi karakterini ancak ortalarda gösterir. Her evre için ayrı bir not yazmak daha adil sonuç sağlar. Evrelerin sınırı genellikle keskin değildir, o nedenle kabaca üçe bölmek yeterlidir. Değişimleri fark etmek için çekiş aralığını değiştirmemek önemlidir. Çok sık çekmek ısıyı yükseltir ve aromayı çarpıtır.
Yoğunluğa puan vermenin pratik yolu
Aroma gücünü sayıya dökmek kişisel yorumu daha okunur kılar her zaman sabit ışık ile sakin bir köşe seçilmelidir. Birden beşe uzanan bir ölçek çoğu kişi için yeterlidir bu durum değerlendirmeleri insandan insana daha tutarlı yapar. 1 belli belirsiz notayı, beş de ağızda uzun süre kalan yoğun aromayı gösterir bu sayede dikkat bölünmez ve not kalitesi yükselir. Petit julietas benzeri ince ve kısa bir çubuk çoğunlukla alt basamaklarda yer alır ve sonradan bakıldığında neyi kastettiğiniz hemen anlaşılır. Kısa boylu yirmi beşlik kutu gibi aynı boydaki bir kutu de tatlı notaları yüzünden benzer bir puan çıkarabilir yoksa aynı çubuk iki farklı puan alabilir. Puanı yazmadan önce en az üç çekiş almak şarttır diğer taraftan ondalık puanlar vermek fazladan bir karmaşa yaratır. Ölçeği her tadımda değiştirmemek karşılaştırmayı güvenilir yapar. Ölçeğin ortası en çok kullanılan değerdir, zira dengeli aromalar çoğunluğu oluşturur. Uçlardaki puanlar yalnızca istisnai durumlarda verilmelidir. Bu sayede not defteri ayırt edici kalır.
Kalın çubuk ile ince çubuk arasında yoğunluk farkı
Çubuğun kalınlığı, yanışın sıcaklığını ve aroma gücünü doğrudan etkiler bu nedenle yanış hattının düzgün ilerlemesini de gözlemek yararlıdır. İnce bir çubuk hızla ısınır, dolayısıyla keskin notalar erken belirir nitekim ince çubuklarda ısı artışı belirgin biçimde hızlıdır. Petit royales benzeri ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi kolayca gözlemlersiniz ısınma temposu de tadı doğrudan değiştiren bir etkendir. Geniş çaplı gövdelerde duman daha yavaş akar ama notalar daha geç belirir ve bu çabukluk tadın okunma süresini kısaltır. Tadımda regalias de londres benzeri bal ve badem tonlu bir kutu bu çizgiyi güzel gösterir kül oluşumu düzensizse not kısmına yazılmalıdır. Yavaş yanış tadı daha okunur kılar fakat gücünü düşürmez aksine kalın çubukta duman daha geniş bir alana dağılır. Bu yüzden kalınlığı not defterine yazmak unutulmamalı. Değişik çaplarda iki çubuğu aynı oturumda denerken ilk olarak inceyi ardından kalını seçmek iyi olur. Böylece güçlü aroma hafif olanın izlenimini gölgelemez. İkisi arasındaki ara süresi yaklaşık yarım saat tutulmalıdır.
Koku ile tadı birbirinden ayırarak değerlendirme
Aroma iki yoldan algılanır: dildeki tat ve burnun yakaladığı koku hâlbuki bu iki kanal karşılıklı tamamlar ama eş anlamlı değildir. Yoğunluğu dikkatle yorumlamak için ikisini ayrı yazmak gerekir bu fark başta önemsiz görünse de yorumları oldukça değiştirir. Dumanı ağızdan bırakırken burun yoluyla hafifçe çıkarmak retrohale yöntemidir mesela ılık bir soluk aromayı daha zengin gösterir. Robusto formunda puro gibi kremsi bir robusto bu yöntemle aroma katmanını net verir ayrıca nezle halindeyken denenen tadımlar güvenilir sayılmaz. Short sports neye benzer gibi ince bir çubuk de fındıksı tonu daha kısa geçirir sert bir çekiş ise narin notaları siler. Yoğunluk dilde düşük ama burunda belirgin olabilir aynı şekilde ağır bir yemekten hemen sonra duyarlılık körelir. Bu iki izlenimi yan yana koymak öğretici olur; İki puanı ayırmak kafa karışıklığını önler. Acemi kişiler için ilk adımda koku yoluyla algılanan notalara bakmak işi basitleştirir. Zamanla damak tarafı da ayrıntı vermeye başlar. Farklı aromaları adlandırmayı denemek algıyı güçlendirir.
Su ve kahve ile aroma algısı
Ağız yorulduğunda aroma gücü gerçekte olduğundan düşük algılanır üstelik yemek arasında deneme yapacaksanız bu ayrıntı daha da değer kazanır. Bu yüzden her çubuktan önce oda sıcaklığında su almak iyi bir alışkanlıktır bu küçük özen yoğunluğun gerçek yüzünü okunmasını mümkün kılar. Wide churchills benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa sade soda daha uygundur zira yorgun bir damak en belirgin notayı dahi soluk hissettirir. Şekersiz kahve kavrulmuş notalarını öne çıkarır, şekerli içecek ise notaları gölgeler üstelik çok soğuk içecekler dili duyarsızlaştırır ve aroma hissini azaltır. Puritos serisi aroma profili gibi ince ve beşli bir pakette çiçeksi karakteri suyla daha temiz anlaşılır o nedenle hazırlık adımı ihmal edilmemelidir. Yanındaki içeceği her tadımda sabit tutmak karşılaştırmayı korur gerçekten tatlı içecekten sonra keskin tonlar gerçekte olduğundan sert görünür. Doyduktan hemen sonra tadım yapmak önerilmez. Su ve kahve dışında çay da düşünülebilir; asıl mesele içeceğin sade olmasıdır. Damak temizlendikten sonra birkaç dakika beklemek iyi sonuç verir. Hızlıca başlanan tadım sıklıkla eksik kalır.
Mini ve club sigarillo arasında aroma gücü
Küçük çubuk ölçüsünde içim hızlı olduğundan aroma dalgalanması daha az bir alanda yaşanır üstelik başlangıç notu bu boylarda çabucak silinebilir. Bu yüzden başlangıç ve son çekişler arasındaki farkı yakalamak özen ister bu yüzden küçük bir çubuk büyük boy bir ürüne oranla daha sabırlı incelenmelidir. Tadımda 20 club sigarillo gibi club kalınlığında bir çubuk orta bölümü genişletir ve aroma gücünü gözlemeyi kolaylaştırır zira her çekişin ağırlığı daha büyüktür. Teneke kutulu mini sigarillo benzeri mini ölçü ise sedir tonunu çabucak gösterip biter çünkü değişim dakikalar değil saniyeler içinde olup biter. Kısa çubuklarda iki adet tadmak tek çubuktan daha güvenilir sonuç sunar bu nedenle sakin ve dengeli çekiş önerilir. Kutu kokusu yakmadan önceki ilk izlenimi belirler bu nedenle yazmayı çubuk yanarken değil de bitişten hemen sonra denemek daha rahattır. Bunu ayrıca kaydetmek yararlıdır. Boy kısaldıkça tat katmanı azalır, fakat güç algısı aynı kalabilir. Bu nedenle sigarillo değerlendirmelerini büyük boy kayıtlarıyla doğrudan karşılaştırmamak gerekir. Ayrı bölüm açmak işe yarar.
Notları kayıt altına almanın aroma değerlendirmesine katkısı
Tek seferlik bir tadım yoğunluk konusunda güvenilir bir yargı vermez yani her tadım bir öncekinin üstüne eklenir. Ruh hali, oda kokusu ve zaman izlenimi değiştirir bu düzen üç dört tadımdan sonra gözle görülür fayda verir. Dolayısıyla basit bir not defteri tutmak işe yarar aksi takdirde benzer aromalar her seferinde baştan keşfedilir. 20 aniversario gibi yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde denendiğinde sedir notası aynı kalıyor mu anlaşılır ayrıca aynı çubuğa dönüp göz atmak ilerlemeyi ölçmenizi mümkün kılar. Bastiones kutusu gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu de aroma notunun ne kadar sabit kaldığını gösterir bu durum zaman kaybına neden olur. Saat, çubuk adı ile not tabloya yazılmalı gerçekten en eski kayıtlar ileride okunduğunda şaşırtıcı farklar barındırır. Puanlar birbirinden iki basamaktan fazla fark çıkıyorsa şartlar yeniden düşünülmelidir. Haftalar içinde kendi ölçütünüz netleşir. Defterde kısa ifadeler ayrıntılı paragraflardan daha kullanışlıdır. Örneğin orta bölüm belirgin sedir tonu şeklinde bir not tatmin edici sayılır. Sonradan okunduğunda anlaşılır olmalıdır.
Yumuşak içim ile güçlü aroma arasındaki denge
Dolgunluk, içimin damaktaki dokusunu anlatır; aroma gücü de notaların belirginliğidir zira bu iki özellik aynı yönde hareket göstermek zorunda değildir. Bu iki kavram çoğu zaman birbirinin yerine anılır, oysa ayrı ölçülür bu iki kavramı ayırmak sonuçta daha dürüst bir yorum doğurur. El principe tadım notları benzeri küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olsa da sedir tonunu belirgin verebilir örneğin ağır bir duman sönük bir aromayla gelebilir. San cristobal la cabaña puro benzeri dengeli bir kutu ise orta gövdeyle sedir notasını yüksek taşır üstelik ağır bir içim aromasız da kalabilir. Demek ki hafif içimli bir puro güçlü aroma verebilir tersi durum de mümkündür. Farkı görmek için iki puan tutmak yeterlidir bu sebeple tek ifadeyle yoğun demek yerine ikisini ayrı yorumlamak önerilir. Dolgunluğa bakarak aroma gücünü hesaplamak yanlış sonuç verir. Birbirine yakın gövdeli iki ürün arasında aroma farkı bulmak ince bir iştir. Bu becerinin gelişmesi zaman ile düzenli kayıt almayı ister. Sonuçta en güvenilir kriter kendi tercihiniz olacaktır.
Tadım ortamını aroma gücüne göre hazırlamak
Oda, aroma algısını en az tütün kadar etkiler yani en sağlam değerlendirme şartları sabitlemekle başlar. Fazla kuru bir havada tütün çabuk yanar ve keskin tonlar abartılır bu nedenle ortam koşullarını da deftere geçirmek akıllıca olur. Aşırı nemli havada ise duman ağırlaşır ve aroma bastırılır sıcaklık ise tütünün ısınma hassasiyetini değiştiren ayrı bir etkendir. San cristobal la prado puro gibi ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken kutunun tuttuğu durumu dikkate almak gerekir yoksa farklı günlerde ortaya çıkan puan farkı çubuktan sanılabilir. Orta gövdeli onlu puro benzeri orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda denenirse ayrım daha doğru okunur tadım günü seçerken bunu hesaba katın. Havalandırma odadaki kokuları dağıtır, yoğun koku ise algıyı bozar hâlbuki gerçek neden çoğu zaman ortamdaki nem veya esinti olur. Tadımı her seferinde benzer koşullarda yapmak en güvenilir yoldur. Kapalı bir ortamda koku birikirse ikinci denemenin aroması hatalı okunabilir. Kapı aralığı sağlamak genellikle işe yarar. Rüzgar fazla güçlüyse yanış düzeni şaşar.